Cổ tức là gì? Tất tần tật thông tin về cổ tức
Cổ tức đóng vai trò quan trọng trong đầu tư chứng khoán. Đây là yếu tố phản ánh rõ nét tình hình hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Từ đó, nhà đầu tư có thể định gá cổ phiếu và hoạch định chiến lược đầu tư riêng. Vậy cụ thể, cổ tức là gì?
Cổ tức là gì?
Cổ tức chính là khoản lợi nhuận ròng được trả cho mỗi cổ phần bằng tiền mặt hoặc bằng tài sản khác. Trong đó, lợi nhuận ròng của doanh nghiệp chính là khoản chênh lệch hiuwax tổng doanh thu của doanh nghiệp trừ đi tổng các khoản chi phí, kể cả thuế.
Khi hoạt động của một công ty tạo ra lợi nhuận, một phần lợi nhuận đó sẽ được dùng để tái đầu tư vào các hoạt động kinh doanh và lập các quỹ dự phòng. Trong trường hợp đó, cổ tức chính là phần lợi nhuận còn lại được dùng để chi trả cho các cổ đông.
Cổ tức có những loại nào?
Hiện nay thị trường có 2 loại cổ tức, gồm: cổ tức cổ phần phổ thông và cổ tức cổ phần ưu đãi.
Cổ tức của cổ phần ưu đãi
Đối với loại cổ phần này, cổ đông sở hữu sẽ được trả phần cổ tức ở mức cao hơn so với cổ tức cổ phần phổ thông. Đồng thời, cổ tức cũng sẽ được trả ổn định hàng năm, gồm: cổ tức thưởng và cổ tức cố định.
Tùy theo loại cổ phần ưu đãi mà nhà đầu tư được hưởng quyền ưu đãi và hạn chế khác nhau. Cụ thể:
Cổ đông sở hữu cổ phần ưu đãi cổ tức có quyền sau đây:
a) Nhận cổ tức theo quy định tại khoản 1 Điều 117, Luật Doanh nghiệp;
b) Nhận phần tài sản còn lại tương ứng với tỷ lệ sở hữu cổ phần tại công ty sau khi công ty đã thanh toán hết các khoản nợ, cổ phần ưu đãi hoàn lại khi công ty giải thể hoặc phá sản;
c) Quyền khác như cổ đông phổ thông, trừ trường hợp quy định tại khoản 3 Điều này.
Cổ đông sở hữu cổ phần ưu đãi cổ tức không có quyền biểu quyết, dự họp Đại hội đồng cổ đông, đề cử người vào Hội đồng quản trị và Ban kiểm soát, trừ trường hợp quy định tại khoản 6 Điều 148 của Luật này.”
Cổ tức của cổ phần phổ thông
Theo quy định tại Điều 135 Luật Doanh nghiệp, cổ tức trả cho cổ phần phổ thông được xác định căn cứ vào số lợi nhuận ròng đã thực hiện và khoản chi trả cổ tức được trích từ nguồn lợi nhuận giữ lại của công ty. Công ty cổ phần chỉ được trả cổ tức của cổ phần phổ thông khi có đủ các điều kiện sau đây:
a) Công ty đã hoàn thành nghĩa vụ thuế và các nghĩa vụ tài chính khác theo quy định của pháp luật;
b) Đã trích lập các quỹ công ty và bù đắp lỗ trước đó theo quy định của pháp luật và Điều lệ công ty;
c) Ngay sau khi trả hết số cổ tức, công ty vẫn bảo đảm thanh toán đủ các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản khác đến hạn.Ngoài cổ tức cổ phần phổ thông còn có cổ tức cổ phần ưu đãi.”
Hình thức chi trả cổ tức là gì?
Cổ tức có thể được chi trả bằng cổ phần, tiền mặt hay các tài sản được quy định tại Điều lệ của công ty.
Hiện nay có 3 hình thức chi trả cổ tức phổ biến nhất, gồm:
Trả bằng tiền mặt
Nếu công ty sử dụng tiền mặt để trả cổ tức cho cổ đông, thì đơn vị tiền được sử dụng theo quy định của pháp luật Đồng Việt Nam. Ngoài tiền mặt, công ty có thể sử dụng phương thức chuyển khoản, chi trả bằng séc, chuyển vào tài khoản chứng khoán của cổ đông hay đặt lệnh trả tiền gửi qua bưu điện trên địa chỉ của cổ đông.
Trên thị trường chứng khoán Việt Nam, khi 1 công ty công bố tỷ lệ trả cổ tức bằng tiền, thì tức là số tiền cổ tức đó được tính dựa trên mệnh giá cổ phiếu (tương ứng 10.000 đồng/CP).
Trả bằng cổ phiếu
Khi cổ tức được trả bằng cổ phiếu đồng nghĩa với việc doanh nghiệp đang có nhu cầu cao trong việc giữ lại lợi nhuận để đầu tư phát triển tiếp. Trả cổ tức bằng cổ phiếu khá phổ biến đối với những doanh nghiệp đang trong khoảng thời gian tăng trưởng và có nhu cầu mở rộng kinh doanh. Thông thường, những công ty này có thể phát hành thêm cổ phiếu (zero-cost) hay cũng có thể sử dụng cổ phiếu quỹ (nếu có) để trả cổ tức.
Lưu ý: Khi chi trả cổ tức bằng cổ phiếu, doanh nghiệp không cần phải làm thủ tục phát hành, chào bán thêm cổ phiếu. Tuy nhiên, công ty này phải tăng vốn điều lệ sao cho tương ứng với tổng mệnh giá các cổ phần chi trả cổ tức trong thời gian 10 ngày (kể từ ngày hoàn thành việc thanh toán cổ tức).
Trả bằng tài sản khác
Hình thức chi trả bằng tài sản khác trong Điều lệ của công ty thường ít được áp dụng hơn so với 2 hình thức chi trả cổ tức Trí Đức đã giới thiệu ở phía trên. Tuy nhiên, tùy theo điều lệ của mỗi công ty mà có thêm hình thức chi trả cổ tức này.
Quy trình chi trả cổ tức
Quytrinfh chi trả cổ tức sẽ diễn ra theo 5 bước (căn cứ trên khoản 4 Điều 135 Luật Doanh nghiệp 2020). Cụ thể:
Bước 1: Hội đồng quản trị kiến nghị mức cổ tức mà các cổ đông được trả; quyết định thời hạn cũng như thủ tục trả cổ tức.
Bước 2: Đại hội đồng cổ đông tiến hành cuộc họp thường niên để xem xét phương án trả cổ tức sau đó quyết định mức cổ tức đối với mỗi cổ phần của từng loại.
Bước 3: Sau khi đã xác định thời gian trả cổ tức, hội đồng quản trị lập danh sách các cổ đông được nhận cổ tức, sau đó xác định mức cổ tức được trả đối với từng loại cổ phần, hình thức và thời hạn nhất là 30 ngày trước mỗi lần trả cổ tức.
Bước 4: Thông báo đến các cổ đông về việc công ty chi trả cổ tức. Thông báo được gửi về địa chỉ đăng ký theo thông tin của cổ đông trước khi thực hiện trả cổ tức chậm nhất là 15 ngày.
Bước 5: Chi trả cổ tức cho cổ đông. Việc chi trả cổ tức phải được thanh toán đầy đủ trong 6 tháng tính từ ngày kết thúc cuộc họp Đại hội đồng thường niên.
Tuy nhiên cần lưu ý:
Trong trường hợp giữa thời điểm kết thúc lập danh sách trả cổ tức mà cổ đông chuyển nhượng cổ phần của mình thì người chuyển nhược sẽ là ngườ có quyền nhận cổ tức.
Trong trường hợp công ty chi trả cổ tức bằng cổ phần thì công ty không phải làm thủ tục chào bán thêm cổ phần. Tuy nhiên, trong khoản thời gian là 10 ngày kể từ ngày thanh toán cổ tức, công ty đó phải đăng ký tăng vốn điều lệ tương ứng với tổng mệnh giá của các cổ phần dùng cho chi trả cổ tức.
Mục đích và ý nghĩa của cổ tức là gì?
Mục đích và ý nghĩa của việc ci trả cổ tức rất đơn giản nhưng là phương thức quan trọng đối với cổ đông trong việc phân phối lại các khoản lợi nhuận của công ty. Việc công ty chi trả cổ tức cho cổ đông chứng minh công ty vẫn đang hoạt động có lợi nhuận. Đối với một số nhà đầu tư, việc công ty chi trả cổ tức tốt hơn à khi công ty giữ lại lợi nhuận và đầu tư.
Trong những năm trở lại đây, xu hướng đầu tư cổ phiếu thu cổ được đang ngày càng trở nên phổ biến hơn, bởi:
- Mang lại nguồn thu nhập tương đối ổn định
- Nhà đầu tư hưởng lợi nhuận kép nếu lãi suất thị trường giảm mạnh
- Hầu hết các doanh nghiệp có kết quả kinh doanh hệu quả sẽ đều chi trả cổ tức cho cổ đông.
Trên đây, chứng khoán Trí Đức đã cung cấp cho quý nhà đầu tư những thông tin cơ bản nhất về cổ tức là gì? Cách chi trả cổ tức của doanh nghiệp. Hy vọng có thể giúp ích cho nhà đầu tư khi bước chân vào thị trường chứng khoán.
Xem thêm:
