Chu kỳ kinh doanh là gì? Nguyên nhân tạo nên chu kỳ kinh doanh

Chu kỳ kinh doanh là khái niệm được sử dụng nhiều trong các hoạt động hoạch định kế hoạch và tính toán chi phí dự kiến cho hoạt động kinh doanh. Vậy chu kỳ kinh doanh là gì? Hãy cùng chứng khoán Trí Đức tìm hiểu trong bài viết.

Chu kỳ kinh doanh là gì?

Chu kỳ kinh doanh có thể hiểu đơn giản là sự dao động xuất hiện trong những hoạt động kinh tế của một hoặc nhiều quốc gia. Một chu kỳ kinh doanh được đo lường bằng tổng sản phẩm quốc nội (GDP) thực tế của hoạt động kinh doanh. Trên thực tế, một chu kỳ kinh doanh bắt đầu từ khi nguồn tiền được xuất ra để thanh toán cho các nguồn lực ngắn hạn (nguyên vật liệu) và kết thúc khi thu được tiền về.

Nguyên nhân tạo nên chu kỳ kinh doanh là gì?

Phổ biến nhất trong các lý gải về nguyên nhân cho chu kỳ kinh tế là của một nhà kinh tế học người Anh. Ông cho rằng, các khoản đầu tư cho quá trình tham gia kinh tế là yếu tố dễ thay đổi.

Sự thay đổi của các khoản đầu tư tạo nên chu kỳ kinh tế. Tại đỉnh chu kỳ, thu nhập của nhà đầu tư không có sự tăng trưởng, đồng thời năng lực sản xuất đã đáp ứng được nhu cầu của thị trường. Điều này gián tiếp dẫn đến sự sụt giảm trong khoản đầu tư phái sinh. Ngược lại, tại đáy chu kỳ, các khoản đầu tư tăng lên nhờ các yếu tố ngoại sinh hoặc các nhu cầu đầu tư thay thế, làm gia tăng mức đầu tư phái sinh.

Các giai đoạn của chu kỳ kinh doanh là gì?

Một chu kỳ kinh doanh sẽ bắt đầu từ khi kế hoạch kinh doanh được hình thành và phát triển đến giai đoạn tăng trưởng, trưởng thành. Sau khi trải qua giai đoạn trưởng thành, chu kỳ kinh doanh sẽ bước vào giai đoạn suy thoái dần. Một chu kỳ kinh doanh sẽ kết thúc khi không bước được vào giai đoạn phục hồi và trở lại giai đoạn tăng trưởng tiếp theo.

Giai đoạn hình thành

Giai đoạn hình thành của chu kỳ kinh doanh là gì?

Đây là giai đoạn sơ khai của chu kỳ kinh doanh. Ở đây, các doanh nghiệp và người tham gia kinh doanh phải xác định và vạch ra bản thảo về kế hoạch, mục tiêu kinh doanh cũng như chiến lược phát triển. Song song đó, doanh nghiệp cũng cần phải đồng thời trang bị các nguồn lực cần thiết về tài chính và con người để bắt đầu thực hiện kế hoạch kinh doanh.

Giai đoạn hình thành này được xem là giai đoạn quan trọng nhất và cũng được đánh giá là giai đoạn khó nhất trong chu kỳ. Doanh nghiệp nên đưa ra nhiều hơn một bảng kế hoạch kinh doanh, cũng như tìm cho mình nhiều hơn một nguồn cung nhân lực và tài chính nhằm tăng tính khả thi khi bắt đầu thực hiện. Ở giai đoạn này, doanh nghiệp sẽ gặp phải một số thách thức như:

Không tìm được nguồn cung
Không tìm được cách thức tiếp cận với đối tượng khách hàng tiềm năng
Không chắc chắn về khả năng đi dài hạn của kế hoạch kinh doanh

Giai đoạn bắt đầu phát triển

Trong giai đoạn bắt đầu phát triển này, thách thức lớn nhất đối với các doanh nghiệp là các khoản chi phí phát sinh và mục tiêu hoàn vốn, cân đối doanh thu.

Mục tiêu lớn nhất của các doanh nghiệp trong giai đoạn bắt đầu phát triển là nhanh chóng đạt đến điểm hòa vốn trong thời gian ngắn nhằm tích góp ngân sách. Bên cạnh đó, việc ổn định nguồn tài chính nhằm hậu thuẫn cho quá trình phát triển về mặt quy mô kinh doanh cũng cần được chú trọng.

Thực tế cho thấy đã có nhiều doanh nghiệp gặp thất bại ở giai đoạn này. Nguyên nhân lớn nhất là do sự mất cân bằng trong thu – chi. Các doanh nghiệp không kiểm soát được lượng tiền được chi nhằm ổn định quá trình phát triển, dẫn đến tang trưởng âm, không đạt được điểm hòa vốn. Khả năng tài chính dần thâm hụt đến trạng thái không thể phục hồi sẽ dẫn đến sự thất bại của doanh nghiệp.

Giai đoạn tăng trưởng

Nếu có thể giải quyết được những khó khăn tài chính trong giai đoạn bắt đầu, doanh nghiệp sẽ bước tiếp đến giai đoạn tăng trưởng. Ở giai đoạn này, hoạt động đầu tư có sự gia tăng nhanh chóng và đồng thời trong các hoạt động kinh tế khác nhau. Bên cạnh đó, GDP trong giai đoạn này cũng sẽ tăng trưởng mạnh mẽ.

Giai đoạn trưởng thành

Doanh nghiệp được đánh giá trưởng thành là khi ổn định được quá trình kinh doanh và sở hữu nhóm khách hàng trung thành nhất định. Lúc này, lợi nhuận của doanh nghiệp sẽ đạt đỉnh cao, do chi phí phải bỏ ra cho quá trình tiếp cận khách hàng không còn cao như các giai đoạn trước đó. Sau khi đã xây dựng được thương hiệu và ổn định vị thế, phần lớn chi phí của doanh nghiệp lúc này chỉ nhằm duy trì hoạt động.

Tuy nhiên, các doanh nghiệp không nên lơ là trong giai đoạn này. Bởi doanh nghiệp sẽ cần phải xác định các phương án và cách giải quyết cho các tình huống khác nhau có thể xảy ra sau đó. Các phương án được đề ra trong giai đoạn chuẩn bị này sẽ là bước đệm cho doanh nghiệp vượt qua được giai đoạn suy thoái và bước vào chu kỳ kinh doanh tiếp theo.

Giai đoạn suy thoái

Giai đoạn suy thoái xảy ra khi sản phẩm, dịch vụ kinh doanh của doanh nghiệp không còn được tiêu thụ nhiều trên thị trường do các lý do khác nhau. Đây là giai đoạn mà không một doanh nghiệp nào mong muốn nhưng lại không thể tránh khỏi. Nếu không có các bước chuẩn bị từ trước, doanh nghiệp sẽ dễ rơi vào tình trạng khủng hoảng và đi đến sự kết thúc của chu kỳ kinh doanh.

Cần làm gì trong giai đoạn suy thoái của chu kỳ kinh doanh?

Khi chu kỳ kinh doanh bước vào giai đoạn suy thoái, các doanh nghiệp có thể lựa chọn 1 trong 2 phương án: phát triển sản phẩm mới hoặc rút lợi nhuận và tuyên bố phá sản. Với phương án thứ nhất, các doanh nghiệp có thể bắt đầu lại chu kỳ kinh doanh bằng cách nghiên cứu và cho ra mắt sản phẩm mới. Nếu thành công, doanh nghiệp sẽ lại có thể bước vào giai đoạn tăng tưởng mới.

Với phương án thứ hai: rút lợi nhuận và tuyên bố phá sản. Để rút được khoản lợi nhuận tối đa, nhiều doanh nghiệp lựa chọn bán lại doanh nghiệp cho một nhà đầu tư hùng mạnh khác. Đa phần các doanh nghiệp non trẻ đều lựa chọn phương án thứ hai do chưa đủ kinh nghiệm để xoay sở và vực dậy doanh nghiệp.

Chu kỳ kinh doanh có nhiều giai đoạn khác nhau nên để có thể duy trì hoạt động kinh doanh, người tham gia kinh doanh cần hiểu được chu kỳ kinh doanh là gì và đâu là những thách thức trong từng giai đoạn của chu kỳ. Hiểu rõ các yếu tố này sẽ giúp doanh nghiệp tìm được phương án duy trì hoạt động kinh tế lâu dài.

Xem thêm: