Bẫy thu nhập trung bình là gì? Làm sao để tránh?

Bẫy thu nhập trung bình là vấn đề được nhiều quốc gia chú ý, đưa vào mức độ cấp thiết. Tại Việt Nam, vấn đề này càng trở nên cấp thiết hơn. Vậy bẫy thu nhập trung bình là gì?

Bẫy thu nhập trung bình là gì?

Bẫy thu nhập trung bình hay còn được gọi là Middle Income Trap. Nó thể hiện một nền kinh tế đã vượt qua mức thu nhập thấp dưới 1,025 USD/người. Từ đó, trở thành một nước có mức thu nhập trung bình khoảng từ 1,025 đến 12,475 USD/người.

Tuy nhiên, những nước này lại bị mắc kẹt trong khoảng mức thu nhập này và họ không thể vươn lên nước có mức thu nhập cao trên 12,475 USD/người. Nguyên nhân chủ yếu là do các yếu tố như:

Không có lợi thế về nguồn nhân lực giá rẻ so với các nước có thu nhập thấp.
Nguồn nhân lực có tay nghề, trình độ cao lại đang còn thiếu.
Cơ sở hạ tầng, trang thiết bị chưa được đầu tư bài bản.

Đặc điểm của nền kinh tế mắc bẫy thu nhập trung bình là gì?

Bẫy thu nhập TB không phải vấn đề riêng của bất kỳ quốc giá nào. Hiện tượng này diễn ra ở rất nhiều quốc gia. Đặc điểm chung của các quốc gia này như sau:

Tỉ lệ đầu tư phát triển tương đối thấp.
Kinh tế phát triển phụ thuộc chủ yếu vào các tài nguyên có sẵn trong nước, chứ không do các chính sách kinh tế của nhà nước.
Hàng hoá không có sức cạnh tranh về giá, chất lượng trong và ngoài nước.
Giá nhân công liên tục tăng, thị trường lao động kém sôi động.
Ngành nghề chế tạo chậm phát triển không được đầu tư.
Khoa học công nghệ lạc hậu không phát triển, ngành công nghiệp thiếu đa dạng.

Nguyên nhân gây bẫy thu nhập trung bình là gì?

Một số nguyên nhân gây bẫy thu nhập TB như sau:

Phụ thuộc nguồn nhân công giá rẻ

Hiện nay có rất nhiều quốc gia vẫn dựa vào nguồn nhân lực giá rẻ làm lợi thế, nhằm thu hút các nhà đầu tư, giúp cho GDP tăng. Tuy nhiên, khi kinh tế phát triển dần lên sẽ kéo theo đó là đời sống của người dân tăng theo, khiến cho nguồn lao động giá rẻ sẽ không còn nữa. Từ đó, làm cho nhà đầu tư sẽ không còn như trước nữa.

Bên cạnh đó, các quốc gia này cũng phải đối mặt với tình trạng tỷ lệ sinh giảm. Đặc biệt, đối với những quốc gia có mức sống cao thì tỉ lệ này càng phổ biến. Hơn nữa, nhiều người bận rộn với công việc, không muốn lập gia đình. Do đó, làm cho dân số giảm, nguồn cung lao động không còn như trước.

Khu vực nền kinh tế tư nhân thiếu đổi mới

Sự thiếu đổi mới sáng tạo là nguyên nhân chính khiến cho nhiều nước rơi vào bẫy thu nhập TB. Để bắt chước những nước đi trước không khó, nhưng tạo ra bước ngoặt cho phát triển thì không hề dễ. Đặc biệt, tốc độ đổi mới vẫn không thể theo kịp các biến động của thị trường. Từ đó, làm cho năng suất lao động thấp, chất lượng sản phẩm không đảm bảo.

Khó khăn trong phân bổ vốn

Một nguyên nhân nữa dẫn đến mắc bẫy thu nhập TB là việc phân bổ vốn không phù hợp. Những chính sách của nhà nước ban hành có thể khiến việc đổi mới khó khăn hơn. Cụ thể như các lĩnh vực khoa học công nghệ, giáo dục… lượng vốn không phân bố đồng đều, nên chưa tạo điều kiện để phát triển mạnh.

Các vấn đề ổn định kinh tế vĩ mô

Những nước đang phát triển thường xuyên phải đối mặt với vấn đề lạm phát. Từ đó, khiến cho nền kinh tế đi xuống, chậm phát triển. Đồng thời, còn có một số vấn đề liên quan như bong bóng chứng khoán, khoảng cách giàu nghèo, diễn biến tiêu cực của bất động sản,… Những yếu tố này cũng làm cho nền kinh tế không ổn định dẫn đến tình trạng bẫy thu nhập TB.

Cách tránh bẫy thu nhập trung bình là gì?

Các nước hoàn toàn có thể tránh bẫy thu nhập TB nếu biết cách. Để tránh rơi vào bẫy thu nhập trung bình, các quốc gia cần phải lưu ý một số vấn đề sau:

Nhà nước cần đưa ra những chính sách, chiến lược phù hợp trong sản xuất và phát triển kinh tế. Đặc biệt, tìm kiếm các thị trường tiềm năng nhằm đẩy mạnh xuất khẩu.
Cần đầu tư, đổi mới công nghệ tạo ra những sản phẩm có tính cạnh tranh cao. Đi với đó là phát triển khoa học công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Từ đó, sẽ làm cho năng suất lao động tăng lên đồng thời tăng lợi thế về cạnh tranh về giá và chất lượng sản phẩm.

Bẫy thu nhập trung bình ngày càng diễn ra phổ biến tại các quốc gia. Do đó, bạn cần nắm được những kiến thức cơ bản về bẫy thu nhập trung bình là gì? Đặc điểm của các quốc gia dính bẫy thu nhập trung bình? Cách tránh bẫy thu nhập trung bình như thế nào? Bài viết trên đã thông tin đến quý khách hàng. Hãy tiếp tục theo dõi chứng khoán Trí Đức để cập nhật những kiến thức hữu ích khác.

Xem thêm: