Mệnh có thể, mà cũng không thể bói được. Bói được, là bởi suy luận âm dương vậy, không thể bói được là bởi định luật nhân quả vậy

“Tiên sinh nghiên cứu mệnh lý bao năm như vậy, cảm ngộ lớn nhất là gì?” Tổ Gia hỏi.

“Cảm ngộ lớn nhất của ta là: âm dương có định số, nhân sinh lại vô thường.”

“Xin lão tiên sinh chỉ giáo thêm.” Tổ Gia khiêm cung nói.

Viên Thụ San gật đầu, nói: “Bản thân Tổ Gia cũng là đại sư mệnh lý, tất biết sự tinh diệu của Kinh Dịch, vạn sự vạn vật đều trong âm dương ngũ hành, nắm được nguyên lý ngũ hành thì có thể hiểu rõ quỹ đạo nhân sinh. Bất luận là bát tự, lục hào, kỳ môn hay lục nhâm, tuy khác đường nhưng chung một đích đến, đạo lý đều như vậy, dùng những phương pháp khác nhau xem tướng cho một người thì kết quả đưa ra phải là như nhau, nếu không há chẳng phải một người có hai hay nhiều mệnh ư? Con người sinh ra đã có khí ngũ hành, ngũ hành có quy luật, nhân sinh tất nhiên có quy  luật, đây chính là nói âm dương có định số, cũng là gốc rễ và giá trị sinh ra của Kinh Dịch.

Nhưng phải chăng có định số này rồi, vận mệnh con người là nhất thành bất biến? Đáp án là không phải vậy. Ta và Tổ Gia đều xem tướng số mấy chục năm rồi, phải chăng thường gặp trường hợp mệnh của một người nếu chiếu theo Kinh Dịch, đến năm này tất có đại họa, nhưng cuối cùng anh ta vẫn bình an vô sự? Hay có trường hợp bói vào tháng này năm này sẽ phát tài, nhưng người đó lại chẳng hề phát tài, hoặc chỉ có được một món nho nhỏ?”

Tổ Gia gật đầu: “Quả vậy, bất kỳ thầy tướng số nào cũng gặp phải trường hợp như vậy.”

“Vậy Tổ Gia tổng kết được quy luật tương quan trong đó chưa, vì sao xuất hiện trường hợp như vậy?” Viên Thụ San hỏi lại.

Tổ Gia cung kính gật đầu: “Vãn bối đã có tổng kết. Phàm là quỹ đạo vận mệnh có sự thay đổi, không nằm ngoài hai loại người, một là người đại thiện, hai là kẻ đại ác. Người lương thiện gặp hung cũng có thể hóa cát, gặp nạn có thể hóa lành; ngược lại kẻ đại ác, dù trong mệnh có tài có phúc, cũng sẽ dần tiêu tan theo nghiệp ác của mình, cuối cùng chẳng còn gì cả!”

“Ha ha,” Viên Thụ San cười hiền từ, “Tổ Gia đã thấu hiểu huyền cơ của nhân sinh, sao còn đến hỏi ta làm gì?”

“Đây có phải là nguyên nhân lão tiên sinh không còn màng đến xem tướng số?” Tổ Gia hỏi

“Là bởi một nguyên nhân. Bản thân ta đã tạo cái nhân này, nhất thời chưa thể giải thoát được. Ngày nào cũng có người đến gõ cửa, ta bảo đồ đệ ra ngăn lại, nếu không ngăn được thì cũng đành phải đón tiếp. Tổ Gia, hành nghề này chúng ta đều hiểu rằng, người đến xem tướng số gồm có ba loại: một là bị kích động mạnh, hai là ham danh hám lợi, ba là gặp bước đường cùng. Do đó, bất luận thế nào cũng phải đả thông cho họ, với người trầm luân, phải khiến anh ta lấy lại dũng khí; với kẻ cuồng vọng, phải cho họ hiểu được thu liễm.”

“Lão tiên sinh dạy rất phải.” Tổ Gia gật đầu, trong lòng vô cùng tâm đắc.

Viên Thụ San ngước nhìn ra ngoài cửa sổ, cảm khái dâng trào: “Tướng số ấy à, dù anh giỏi đến mấy cũng vẫn có chỗ không thể bói được, đây gọi là nhân tính không bằng trời tính. Giống như đời người, dù anh mưu tính thế nào, vẫn luôn có điểm anh không thể ngờ đến, đây gọi là ý trời. Do đó, thế gian không phân người thong minh hay kẻ ngu đần, chỉ có phân thiện và ác, người càng thong minh càng tính toán nhiều, tất có lúc sa cơ lỡ bước, đó là không thể qua được mắt trời, ý trời là không thể làm trái.”

Cuối cùng Viên Thụ San nói một câu, trên đường về Tổ Gia nghiền ngẫm thật kỹ, song ông không biết đó là lời khuyên răn hay lời tiên tri: “Bang phái càng lớn, tạo nghiệp càng nặng, không thể khác được, là nhân quả vậy.”

Sau đó Tổ Gia không đến thăm hỏi Vi Thiên Lý, cũng không làm phiền Từ Nhạc Ngô. Ông đã tìm được đáp án. Kể từ đó, ông bắt đầu trù tính, bẫy một vụ cuối cùng của đời người.
Năm 1947, Viên Thụ San đăng bài Luận tướng số trên tờ Hộ báo, Tổ Gia đọc xong, cảm xúc dâng trào.

Mệnh, tạo bởi tiên thiên vậy; vận, là đi tám bước vậy. Mệnh, mang khí ngũ hành, tứ trụ là sự diễn toán, nhập đại vận tất âm dương giao hòa, gặp lưu niên thì can chi chuyển hóa, đại vận như nơi mà ta đến, lưu niên như người mà ta gặp, trong ngoài tác động, là phép biện chứng vậy.

Mệnh có thể, mà cũng không thể bói được. Bói được, là bởi suy luận âm dương vậy, không thể bói được là bởi định luật nhân quả vậy. Tướng số không phải là mục đích, mà là phương thức, dùng phép đoán mệnh nhằm đạt mục đích đón cát tránh hung, thuật số thịnh hành, duy có nguyên nhân này mà thôi! Vậy làm thế nào đón cát tránh hung? Mệnh có thể cải không? Hành nghề thuật số hơn 30 năm, thường dùng phong thủy, tên hiệu, bùa chú làm phép đón cát tránh hung cho đời, rốt cuộc kết quả của nó chỉ mang lại hiệu quả rất nhỏ!

Tại sao vậy? Phong thủy không bằng lòng người, thần thông không mạnh hơn nghiệp lực.

Phong thủy, bùa chú là nhân tố bên ngoài, là bổ trợ, là thứ yếu. Cá nhân tu hành là căn bản, là chính yếu, là nhân tố bên trong. Kẻ nhân tính độc ác xấu xa, dù có điều chỉnh thế nào, mệnh cuối cùng vẫn không tốt, như một người bỏ ra mấy trăm lượng bạc đi tìm nơi phong thủy vượng, rốt cuộc chẳng thể có được; mà người tâm tính thiện lương lại không cần nhọc công tốn sức, tự nhiên được sống trong cách cục vượng địa, đây gọi là phúc nhân cư phúc địa, phúc địa cư phúc nhân.

Kinh Dịch là cuốn sách thượng thiện, trong đó bao hàm đạo làm người, thế nhân chỉ cần hiểu đạo lý làm người là có thể đón cát tránh hung, gặp dữ hóa lành, đâu cần phải tìm đến bàng môn tả đạo như phong thủy, bùa chú, đặt tên để đổi mệnh cải vận. Một lòng hướng thiện, núi đao tự tan, mãn tâm thanh tịnh, biển lửa tự tắt!

Người giỏi Kinh Dịch thì không xem bói, ta đến tuổi biết mệnh trời mới hiểu đạo lý này, nay dặn hậu sinh lấy đó làm gương. Duy có điều ước nguyện, sau này các bậc hiền nhân hãy mở mang Dịch lý, bớt sử dụng phương thuật, có như vậy mới không đi ngược ý của thánh nhân.

Viên Thụ San đã nói là làm. Khi về già, con trai ông là Viên Phúc Nho muốn theo cha học nghề tướng số, Viên Thụ San bèn nghiêm nghị nói: “Cha có hai bộ y bát, một là tướng số, một là y học. Sau khi ta chết, con hãy đem bộ tướng số hủy đi, kế thừa nghề y của cha!”.

Viên Phúc Nho rất nghe lời cha, từ đó đoạn tuyệt hẳn với mệnh lý, một lòng theo nghề y, sau này sang Nhật du học, tiếp tục học y thuật. Sau nữa lại đến Mỹ định cư rồi mở bệnh viện Đông y, cứu người làm phúc, trở thành bác sĩ nổi tiếng.

Trong bốn vị đại tướng số thời Dân quốc, Vi Thiên Lý về già dùng Kinh Dịch để chơi cổ phiếu, thua lỗ đến mức khuynh gia bại sản, Từ Nhạc Ngô qua đời vì bệnh tim, Tổ Gia sống chết không rõ, duy có Viên Thụ San là rút lui trong vinh quang, bởi ông là người sớm ngộ ra rằng tướng số là tạo nghiệp, do đó kịp thời rửa tay, tiêu nghiệp giải nạn.