Tìm hiểu thông tin ngày thanh toán T+3 là gì?
Khi bắt đầu giao dịch chứng khoán tại Việt Nam, nhà đầu tư mới thường bị bỡ ngỡ với khái niệm liên quan đến ngày thanh toán T+3. Vậy ngày thanh toán T+3 là gì? Lướt T0 là gì? Có những ưu nhược điểm nào? Bài viết sau đây sẽ giúp bạn đọc giải đáp tất cả những thông tin trên.
1. Ngày thanh toán T+3 là gì?
Trước tiên chúng ta điểm lại quy trình giao dịch và thanh toán của thị trường chứng khoán Việt Nam, theo sơ đồ dưới đây:

Qua sơ đồ trên, để hoàn thành một giao dịch, cần thực hiện 4 bước, Trong đó Trung tâm lưu ký chứng khoán (VSD) đóng vài trò là đơn vị hạch toán cuối cùng.
Chính vì quá trình hạch toán và thanh toán gồm nhiều bước nên cần nhiều thời gian thực hiện, từ đó ra đời các khái niệm ngày giao dịch, ngày thành toán, ngày: T0, T+1, T+2, T+3. Theo đó:
- Chữ T (viết tắt của Transaction) – Nghĩa là giao dịch
- Ngày T0 – Ngày giao dịch: là ngày chứng khoán được giao dịch và khớp lệnh trên các sàn giao dịch chứng khoán. Ngày đó tính theo mốc thời gian được gọi là ngày T
- Ngày T+1: là sau ngày T một (1) ngày làm việc
- Ngày T+2: Là sau ngày T hai (2) ngày làm việc
- Ngày T+3: là sau ngày T ba (3) ngày làm việc.
Như vậy ngày T+3 là ngày sau ngày giao dịch 3 ngày làm việc (trừ ngày nghỉ).
2. Quy trình thanh toán của thị trường chứng khoán Việt Nam
Sau khi tìm hiểu ngày thanh toán T+3 là gì, chúng ta tiếp tục nghiên cứu quy trình thanh toán của thị trường chứng khoán Việt Nam.
Quy trình hạch toán và thanh toán giao dịch đối với cổ phiếu và CCQ tại VSD được tóm tắt qua bảng dưới đây.

Đối với hoạt động mua cổ phiếu, CCQ:
Sau khi nhà đầu tư mua xong cổ phiếu vào ngày T+0 thì cần phải đợi đến 16h30 ngày T+2 cổ phiếu mới được chuyển về tài khoản. Sau đó, đến đầu ngày hành chính T+3 nhà đầu tư mới có thể tiến hành các giao dịch với cổ phiếu này.
Ví dụ:
- Nhà đầu tư bắt đầu mua cổ phiếu mã VCB (Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam) vào thứ 2 ngày ngày 13/6/2022.
- Nhà đầu tư cần phải đợi đến sau 16h30, thứ 4 ngày 15/06/2022, số lượng cổ phiếu mua ngày thứ 2 mới được chuyển về tài khoản chứng khoán.
- Đến ngày 16/06/2022 nhà đầu tư mới bắt đầu được quyền tiến hành các giao dịch đối với cổ phiếu VCB.

Đối với hoạt động bán cổ phiếu, CCQ:
Sau khi tiến hành bán cổ phiếu vào ngày T+0, nhà đầu tư phải đợi đến 16h30 ngày T+2, số tiền bán cổ phiếu mới thực sự được chuyển về tài khoản. Sang đầu ngày T+3 nhà đầu tư có thể tiến hành các giao dịch mua khác bằng số tiền này.
Ví dụ:
- Nhà đầu tư bắt đầu bán cổ phiếu mã VCB (Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam) vào thứ 2 ngày ngày 13/6/2022.
- Nhà đầu tư cần phải đợi đến sau 16h30, thứ 4 ngày 15/06/2022, số tiền bán cổ phiếu ngày thứ 2 mới được chuyển về tài khoản chứng khoán.
- Đến ngày 16/06/2022 nhà đầu tư mới bắt đầu được sử dụng tiền đó để tiến hành các giao dịch khác.

Thời gian thanh toán với trái phiếu
- Đối với giao dịch trái phiếu công ty: VSD thực hiện thanh toán theo kết quả bù trừ đa phương với thời gian thanh toán là T+1.
- Đối với giao dịch trái phiếu Chính phủ: VSD thực hiện thanh toán theo từng giao dịch với thời gian thanh toán là T+1
Lưu ý:
- Hiện nay, NĐT không nhất thiết phải đợi đến ngày T+2 mới sử dụng được tiền, nếu cần có thể ứng trước từ công ty chứng khoán (tất nhiên là mất một khoản phí cho vay nho nhỏ).
- Đối với cổ phiếu NĐT phải đợi đến ngày T+3 mới được thực hiện giao dịch.

3. Lướt T0 là gì?
Bên cạnh kiến thức về ngày thanh toán T+3 là gì, nhà đầu tư cũng cần biết về một khái niệm nữa, chính là lướt T0 là gì?
Lướt T0 (hay T+0) là việc nhà đầu tư có thể giao dịch mua bán cổ phiếu ngay trong ngày chứ không cần đợi sau 2 ngày (đến ngày T+2) theo quy định về thanh toán.
Hiện nay thị trường chứng khoán Việt Nam mới áp dụng giao dịch T0 cho thị trường phái sinh, Chưa cho phép giao dịch T0 đối với cổ phiếu và Chứng chỉ quỹ.
Tuy nhiên một số công ty chứng khoán hoặc các nhóm NĐT có hình thức cho mượn cổ phiếu (hay còn gọi là kho) để giao dịch (theo hình thức thỏa thuận dân sự giữa các NĐT với nhau).
Ví dụ NĐT mua cổ phiếu A vào đầu phiên giao dịch, sau đó giá cổ phiếu lên, NĐT muốn chốt lời thì sẽ mượn cổ phiếu từ kho để bán ra và trả phí cho kho.

Có nên giao dịch chứng khoán T0 không?
Giao dịch chứng khoán T0 có tiềm năng mang lại nhiều lợi nhuận cho các nhà đầu tư, tuy nhiên hình thức này cũng tồn tại nhiều rủi ro đáng chú ý. Chỉ phù hợp với NĐT năng động có khả năng quan sát và phản ứng nhanh với thị trường.
Bài viết trên đây đã điểm qua các thông tin cơ bản về ngày thanh toán T+3 là gì và T0, T1, T2, T3 trong giao dịch chứng khoán. Chúc các bạn có chiến lược đầu tư hiệu quả.
Các bạn quan tâm khóa học đầu tư chứng khoán hãy liên hệ Chứng khoán Trí Đức để được tư vấn tốt hơn.
Xem thêm:

